Nieuwsgierig geworden?
Kijk ook op een van de volgende links:
De herkomst van de pedagogiek van Reggio Emilia
Reggio Emilia is een klein plaatsje in de streek Emilia Romagna in het noorden van Italië. Van oudsher was de streek Emilia Romagna een communistisch bolwerk. Tijdens de oogst vingen ouders elkaars kinderen op. Na de tweede wereldoorlog en de overheersing van het fascisme kraakten ouders een pand om daarin een school voor hun jonge kinderen te stichten, onafhankelijk van de kerk. De opbouw van de maatschappij moest beginnen bij het onderwijs aan kinderen. Het moest een school worden die hun kinderen zou leren om zelf, kritisch na te denken. De oorlog had immers laten zien wat er gebeurt als je kinderen enkel opvoedt om te gehoorzamen. Om er een echte school van te maken werd de onderwijzer Loris Malaguzzi in de arm genomen. Hij verdiepte zich in vele pedagogische visies, maar vond niet een die helemaal aansloot op het onderwijs aan het jonge kind. Geïnspireerd door verschillende visies, zijn eigen ideeën en de praktijk ontwikkelde hij een eigen pedagogiek, de pedagogiek van Reggio Emilia. In deze pedagogiek ligt de nadruk op het wat kinderen kunnen en zijn en niet op wat ze nog niet kunnen en zijn. Men vertrouwt er op dat kinderen alles in huis hebben om zichzelf en de wereld te leren kennen. Dit vertrouwen slaat over op de kinderen. In de pedagogiek van Reggio Emilia worden verschillen als een rijkdom gezien. Elk kind, ieder mens, moet zich in honderd talen kunnen (leren)uiten. Het is aan ons, de volwassenen, om de kinderen met zo veel mogelijk talen in aanraking te brengen en goed naar hen te luisteren. De pedagogiek van Reggio Emilia is een praktijkpedagogiek die op allerlei verschillende manieren toegepast kan worden.
De basisprincipes vanuit de pedagogiek van Reggio Emilia
Binnen de Buitenkans wordt vanuit de pedagogiek van Reggio Emilia gewerkt door middel van de volgende basisprincipes.
Het competente kind
Kindercentrum de Buitenkans gaat uit van het competente kind, een kind dat alles in huis heeft om zichzelf en de wereld te leren kennen.
Wij zien het als onze opdracht om kinderen te laten ervaren wat ze allemaal kunnen en zijn, in plaats van uit te gaan van alles wat ze nog niet kunnen en zijn. Daarom ook proberen we enerzijds in 100 talen naar ze te luisteren en anderzijds zo veel mogelijk talen aan te reiken. Alleen dan kan ieder kind het beste van zichzelf laten zien.
Dit houdt in dat kinderen worden geboren met vele mogelijkheden en dat ze rijk zijn aan capaciteiten en competenties. Rijk en competent betekent niet dat het kind alles al kan, maar dat het alle mogelijkheden in huis heeft om zichzelf en de wereld te leren kennen.
Kinderen hebben heel veel eigen ideeën, gedachten en gevoelens. leder kind is uniek en moet daarom als uniek individu benaderd worden. Een volwassene zal dus altijd blanco (zonder oordeel en eigen invulling) naar ieder kind moeten kijken en luisteren om het individuele kind te leren kennen. De vraag die men binnen de Reggio-benadering stelt is niet: ‘hoe houden wij de kinderen bezig’, maar: ‘wat houdt de kinderen bezig’.
Pedagogiek van het luisteren
De Reggio-benadering is een ‘pedagogiek van het luisteren’, in plaats van een ‘pedagogiek van het vertellen’. Een pedagogiek van het luisteren houdt in, dat een (bege)leider de kinderen volgt, door goed naar hen te kijken en te luisteren. Heel bewust spreken wij van begeleiders in plaats van leiders. In hun rol van begeleider wordt het aanbod nadrukkelijk afgestemd op de wensen en behoeftes van de kinderen.
Honderd talen
Een ander belangrijk uitgangspunt in de pedagogiek van Reggio Emilia is, dat elk kind ‘honderd talen’ tot zijn beschikking heeft. Hiermee worden de vele uitdrukkingsmogelijkheden van kinderen bedoeld. Naast het luisteren naar de 100 talen die het kind heeft om te laten zien wie hij is en wat hij kan, zien wij het als een uitdaging om het kind met zo veel mogelijk talen in aanraking te brengen. Dat wil zeggen dat wij er naar streven het kind te omringen met honderd verschillende soorten muziek, honderd verschillende creatieve materialen, honderd schatten, honderd speelmaterialen.